YAPAY TOHUMLAMA

Yapay Tohumlama Nedir?

Yapay tohumlama, yapay dölleme, artifisiyel inseminasyon kısaca; gerekli steril aletler yardımıyla erkek damızlıktan uygun yöntemle alınan spermin, yine steril şartlarda dişi üreme organına (döl yatağına) verilerek yumurtanın döllenmesinin sağlanması olarak tanımlanabilir.
Yapay Tohumlama Tarihi?
Yapay tohumlama ilk olarak büyük baş hayvanlarda başlamıştır. Daha sonra 1902 yılında ilk olarak IVANOV tavuklarda yapay tohumlamayı gerçekleştirmiştir. Günümüzde ise insan, hayvan hatta ve hatta arılarda bile kullanılan etkin bir yöntemdir. Kafes kuşlarında kullanımı ilk olarak hayvanat bahçelerinde nadir ve soyu tehlikede hayvanları üretmek amacıyla kullanılmıştır. Bunlar genellikle büyük kuşlar (kartal vb) olup, vücut yapısı olarak küçük kuşlar ve özellikle pet kuşlarda kullanımı papağanlarla başlamış ve 5 yıl önce güvercinlerde ve 3 yıl öncede Hollanda’da muhabbet kuşlarında gerçekleştirilmiştir.
Kanaryalarda yapay dölleme konusunda herhangi bir çalışma yoktur, internet ve bilimsel makalelerde yapılan taramalarda yöntem olarak yapılabilirliği üzerine tartışmalar olmakla birlikte uygulanmış bir yayına rastlanmamıştır. Dünyada uygulama yapılıp yapılmadığı belli olmasa da bu çalışmanın ülkemizde ilk defa gerçekleştirildiği sonucuna ulaşabiliriz.

Kanaryalarda Uygulama Alanı Nelerdir?
Yapay döllenme, özellikle nadir bulunan, üretimi zor olan kafes kuşlarının üretiminde önemli bir aşamadır. Özellikle kanarya yetiştiricileri için erkek kanaryaların bir uygulama ile alınan spermin çeşitli steril şartlarda deriştirilerek bir çok dişi kanaryayı tohumlamada kullanılması ve gerektiğinde bu spermlerin saklanabilmesi açısından önemli bir gelişmedir. Ayrıca hybrid kuş üretiminde kullanılabilmesi açısından da dikkate değer bir çalışmadır. Bir diğer uygulama alanı da kopulasyon zorluğu olan damızlık kanaryaların (norwich, crest vb) üretimi amacıylada kullanılabilir.

Etik Bir Yöntem midir?
Özellikle uluslararası çevrelerce tartışılan bir konu olan YT, bir çok nesli tükenmek üzere olan kuşların üretiminde kullanılmıştır. Bu konuda etik sorun olarak görülmemiştir. Fakat kanaryalarda kullanımı, bunun doğal bir yöntem olmaması, ayrıca kanarya üretiminin genellikle zor olmaması gibi nedenlerle etik dışı bir uygulama olarak algılanabilir. Fakat kopulasyon zorluğu olan, iyi kalite damızlık erkekten alınan spermin saklanabilir olması, bir defada alınan spermin bir çok dişi için tohumlamada kullanılabilir olması, bu yöntemi bilen kişilerce kanaryada bilimsel araştırma ve deneysel çalışmalarda kullanıma girmesi etik bir sorun olarak algılanmamalıdır. Ayrıca hybrid üretimi ve yeni mutasyonlar açısından önemli bir uygulamadır.